|
Özel
Olimpiyatlar
Özel Olimpiyatlar, zihinsel engelli gençlere ve erişkinlere çeşitli
spor dallarında eğitim ve yarışma olanağı sağlayan uluslararası
bir spor programıdır.
1960’lı yıllarda eski ABD Başkanı John F. Kennedy’nin kız kardeşi
Eunice Kennedy Shriver zihinsel engelli kardeşleri Rosemary’nin
evin havuzunda oynarken daha mutlu ve hareketli olduğunu farketti.
Bu ona zihinsel engelli kişilerin spor yoluyla hayata daha kolay
katılabileceği fikrini verdi ve bir yaz kampı uygulaması başlattı.
Zihinsel engellilerin değişik spor ve fiziksel aktivitelerde yeteneklerini
gösterebilmeleri için başlatılan bu yaz kampı, Özel Olimpiyatların
(Special Olympics) çekirdeğini oluşturdu ve 1968 yılında Özel Olimpiyatlar
resmen kuruldu.
Chicago’da yapılan ilk Özel Olimpiyat Yaz Oyunları’nda yaklaşık
1000 zihinsel engelli atlet, atletizm ve yüzme dallarında yarıştı.
Özel Olimpiyatlar, bugün 160 ülkede, 1.5 milyon zihinsel engelli
sporcusu, 250.000 antrenörü, 1 milyonu aşan izleyicisi, 3 milyon
aile ferdi, 1 milyon gönüllü çalışanı, 5 milyondan fazla finansal
destekçisi ile dünyanın en büyük amatör spor organizasyonu haline
geldi.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından da tanınan Özel Olimpiyatlar
bünyesinde 26 Olimpik spor dalında* her yıl 16,000’den fazla yarışma
düzenleniyor.
Uluslararası Özel Olimpiyatlar programı çerçevesinde her dört yılda
bir Uluslararası Yaz ve Kış Oyunları ve yine 4 yılda bir Avrupa,
Asya, Afrika ve Amerika Özel Olimpiyat Oyunları gerçekleştiriliyor.
Her ülkenin Ulusal Oyunları ise 2 yılda bir düzenleniyor.
* Atletizm, Badminton, Basketbol, Binicilik, Bisiklet, Bocce, Bowling,
Buz Pateni, Futbol, Golf, Halter, Hentbol, Paten, Hokey, Jimnastik,
Kayak, Masa Tenisi, Roller Skate, Softball, Su sporları, Tenis,
Voleybol, Yelken
Olimpiyat Ailesi’nin bir üyesi
Special Olympics ile Uluslararası Olimpiyat Komitesi ( I.O.C.) arasında
1988 yılında yapılan bir anlaşma sonucu Special Olympics’in “Olimpiyat”
adını kullanması kabul edilmiş ve Special Olympics I.O.C. tarafından
resmen tanınmıştır.
“Uluslararası Özel Olimpiyatların zihinsel engelli kişiler arasında
spor aktivitelerini geliştirme konusundaki çalışmaları dikkate alınarak
Uluslararası Olimpiyat Komitesi Özel Olimpiyatları resmen tanımış
ve “Olimpiyat” adını kullanma yetkisini kabul etmiştir....”
Juan
Antonio Samaranch
Başkan
Uluslararası Olimpiyat Komitesi
15 Şubat 1988
Galgary, Kanada
XV. Kış Olimpiyatları
*
Özel Olimpiyatlar ile Paralimpik Oyunlar, Uluslararası Olimpiyat
Komitesi (I.O.C.) tarafından tanınmış iki farklı organizasyondur.
Özel
Olimpiyatların Paralimpik Oyunlar'dan farkı “her seviyedeki zihinsel
engelli” sporcuya yarışma ve kazanma olanağı tanımasıdır. Paralimpik
Oyunlar ise belirli seviyenin üstünde başarı gösterebilen tüm engelli
sporcuların katılabildiği oyunlardır.
Tüm Yetenek Düzeyleri İçin Yarışma ve Eğitim Olanağı
Yaşam için eğitim
Özel Olimpiyatlar özünde bir spor eğitim programıdır ve sporcularına
özel eğitilmiş antrenörlerle çeşitli spor dallarında yıl boyu eğitim
sağlar. Özel Olimpiyatlarda her yetenek seviyesindeki sporcunun
katılımı teşvik edilir ve her sporcunun performansı kabul görür.
Tüm yetenek düzeyleri için yarışma şansı
Özel Olimpiyat yarışmalarını diğer spor yarışmalarından ayıran temel
özellik “yetenek düzeyine göre sınıflandırma” sistemidir. Bu sistemde
sporcular ve takımlar yarışma öncesi performansları alınarak sadece
cinsiyet ve yaşa göre değil performans düzeylerine göre yarışma
gruplarına ayrılırlar. Bu gruplar oluşturulurken gruptaki en yüksek
ve en düşük performans arasındaki farkın % 10’u geçmemesine azami
özen gösterilir. Yarışma gruplarının en az 3 en çok 8 yarışmacı
ya da takımdan oluşması hedeflenir; böylelikle sporcular sadece
benzer yetenekteki sporcularla yarışırlar.
Özel Olimpiyatlar, sporcuların tüm yetenek düzeylerinde adil koşullarda
yarışmalarına ve kazanma şansı elde etmelerine olanak verir. Böylece
Özel Olimpiyat sporcularının hepsi kendi düzeylerine uygun sporcularla
son derece adil koşullar altında rekabet etme ve yarışma imkanı
bulur ve herkes kazanma şansı elde eder.
|
